Arbowet en vluchtmaskers.
De Nederlandse Arbeidsomstandighedenwet is de basis onder alle werknemers-veiligheid in Nederland. Vluchtmaskers komen daarin niet letterlijk voor, maar de verplichting zit ingebakken in de algemene zorgplicht en de PBM-regels.
Relevante artikelen
De relevante wetsartikelen
Zorgplicht werkgever
Elke werkgever is verplicht een beleid te voeren dat gericht is op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Daaronder valt actief voorzien in bescherming tegen voorziene risicos.
RI&E
Werkgever moet een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) opstellen. Daarin worden alle arbeidsrisicos benoemd + maatregelen om ze te beheersen. Wie bij een brandscenario op een bovenverdieping moet ontsnappen, heeft een scenario dat in de RI&E thuishoort.
Voorlichting en onderricht
Werknemers moeten getraind zijn om PBM correct te gebruiken. Een vluchtmasker in de kast zonder dat iemand weet hoe hij hem opzet, is niet voldoende.
Gevaarlijke stoffen
Specifiek voor werkplekken met gevaarlijke stoffen: aparte risico-analyse inclusief maatregelen voor ontsnapping.
PBM geschikt en in goede staat
PBM moet geschikt zijn voor het risico en in goede staat gehouden worden.
Periodieke controle
Periodieke controle van PBM is verplicht.
BHV en vluchtmaskers
BHV (Bedrijfshulpverlening) is het interne team dat in geval van calamiteit als eerste optreedt. BHV'ers moeten volgens Arbowet art. 15 genoeg zijn en genoeg middelen hebben voor een eerste reactie.
Verplicht een vluchtmasker in de BHV-kast?
De wet schrijft geen specifieke producten voor. Maar in de praktijk is het bij de meeste BHV-adviseurs (Stichting BHV NL, Nibhv-erkende opleiders) de norm dat er per verdieping minimaal een vluchtmasker per BHV'er is, plus extra voor evacuatie-begeleiding.
Het wordt concreet bij:
- Gebouw met 2+ bovenverdiepingen met slaap-functie (hotel, ziekenhuis, gezinsvervangend tehuis) - brandveiligheid stelt hogere eisen.
- Bedrijf met opslag of gebruik van gevaarlijke stoffen - Arbobesluit 4.7 maakt het expliciet.
- Bedrijf met kwetsbare groepen (kinderopvang, GGZ, kleuterschool) - verhoogde zorgplicht.
Wat gebeurt er bij een controle van de Nederlandse Arbeidsinspectie?
De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA, voorheen Inspectie SZW) kijkt bij een steekproef of incident op:
Staat het scenario in je RI&E? (Zo niet: eis tot actualisatie.)
Is er passend PBM aanwezig? (Zo niet: boete + eis tot leveren.)
Is het PBM gekeurd en op datum? (Zo niet: boete.)
Zijn werknemers getraind? (Zo niet: eis tot opleiding.)
Boetes
Boetes varieren van €340 (matig) tot €13.500 (zeer ernstig, per overtreding, per werknemer). Herhaalde overtredingen worden verdubbeld.
Concrete checklist voor je BHV-plan
Staat 'ademhalingsbescherming bij brand/chemie' in onze RI&E?
Hebben we vluchtmaskers in de BHV-kast op elke verdieping?
Zijn ze gekeurd, op datum, zichtbaar?
Weet elke BHV'er hoe je ze opzet?
Is er een inspectie-logboek met datums + initialen?
Hebben we een leverancier voor vervanging bij einde-levensduur?
Bronnen: Arboportaal (arboportaal.nl), Nederlandse Arbeidsinspectie (nlarbeidsinspectie.nl), Stichting BHV NL (bhv.nl).
Veelgestelde vragen
FAQ over Arbowet en vluchtmaskers
Verplicht de Arbowet vluchtmaskers in de BHV-kast?
Niet letterlijk. Het komt uit de zorgplicht (art. 3) plus de RI&E (art. 5): zodra een brandscenario in de RI&E staat, hoort er passende ademhalingsbescherming bij. De gangbare lijn in BHV-opleidingen is een EN 403-masker per BHV'er, per verdieping.
Wat is een RI&E en moet een vluchtmasker erin staan?
De Risico-Inventarisatie en -Evaluatie is een wettelijk verplicht document dat alle arbeidsrisico's in kaart brengt. Zodra er sprake is van een brandscenario of chemisch risico waarbij werknemers een ruimte of gebouw moeten ontvluchten, hoort ademhalingsbescherming daarin een plek te krijgen.
Wat zijn de BHV-verplichtingen rondom vluchtmaskers?
De wet noemt geen specifiek product. Wat je in de praktijk ziet bij gecertificeerde BHV-opleiders: per verdieping tenminste een vluchtmasker voor iedere aangewezen BHV'er, plus instructie over het gebruik onder art. 8 van de Arbowet.
Wat controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie?
De NLA kijkt bij een controle of brandscenario's zijn opgenomen in de RI&E, of er passend PBM aanwezig en gekeurd is, of vervaldatums worden bijgehouden, en of werknemers aantoonbaar zijn getraind. Boetes variëren van €340 tot €13.500 per overtreding per werknemer.
Welk artikel uit de Arbowet geldt voor vluchtmaskers?
De meest relevante grondslag bestaat uit art. 3 (zorgplicht werkgever), art. 5 (RI&E-verplichting) en art. 8 (voorlichting en onderricht), aangevuld met Arbobesluit art. 8.1, dat eist dat PBM geschikt en in goede staat is.
Is er een maximale houdbaarheid voor BHV-vluchtmaskers?
Ja, op de verpakking staat een houdbaarheidsdatum. Daarna verliest het masker zijn certificering en mag het niet meer als PBM worden ingezet. Arbobesluit art. 8.3 verplicht periodieke controle om dit bij te houden.
Verder lezen
Gerelateerde pagina's
Kennisbank
Toepassingen
Regelgeving