EEBD.
Emergency Escape Breathing Device. Een vluchtmasker met een eigen persluchtcilinder dat werkt in zuurstofloze ruimtes en verplicht is op zeegaande schepen.
Werkingsprincipe
Hoe werkt een EEBD?
Een EEBD bestaat uit een kleine persluchtcilinder (typisch 2 tot 3 liter bij 200 bar), een drukregelaar, een ademslang en een kap of mondstuk. Zodra je de startknop indrukt of de trekkraag losmaakt stroomt perslucht in de kap; de kap zet zich licht onder overdruk waardoor omgevingslucht niet meer naar binnen kan.
De drager ademt de perslucht in. Uitgeademde lucht verlaat de kap via een eenrichting-ventiel. Omdat de kap onder overdruk staat kan er geen toxische of zuurstofarme lucht van buiten naar binnen komen, ongeacht hoe goed de kap sluit.
EN 1146 schrijft een ademtest voor waarbij de cilinder-inhoud minimaal 10 minuten normaal ademen moet aankunnen (40 liter per minuut). Moderne EEBDs halen 15 minuten bij normaal ademen en ongeveer 7 tot 9 minuten bij zware inspanning.
EEBD vs SCBA vs filter-vluchthood
De drie systemen vergeleken
| Kenmerk | EEBD | SCBA | Vluchthood |
|---|---|---|---|
| Luchtbron | Eigen cilinder | Eigen cilinder | Omgeving + filter |
| Gebruiksduur | 10-15 min | 30-60 min | 15 min |
| Zuurstofloze ruimte | Ja | Ja | Nee |
| Doel | Ontsnappen | Inzet | Ontsnappen |
| Training nodig | Beperkt | Uitgebreid | Minimaal |
| Gewicht | 3-5 kg | 10-15 kg | 0,5-1 kg |
| Prijs | EUR 600-1500 | EUR 2500-4000 | EUR 50-100 |
| Norm | EN 1146 | EN 137 | EN 403 |
Wanneer wel
Scenarios waar een EEBD nodig is
Zeegaand schip (SOLAS verplicht)
Minimaal 2 EEBDs op de brug, 2 op elke accommodatie-deck, 2 in elke machinekamer. Vastgelegd in Solas Chapter II-2 Reg 13.
Industriele tanks, silo's, kruipruimtes
Elke ruimte waar zuurstofgehalte kan zakken onder 17%. RI&E verplicht dit onder Arbowet art. 3.
Chemische procesinstallaties
Waar bij een incident zowel zuurstofverdringing (N2, CO2 release) als toxische gassen kunnen vrijkomen.
Offshore platforms
Voor ontsnapping uit verblijfskwartieren en productie-modules bij gaslek.
Kernenergie / onderzoek
Als back-up in faciliteiten waar inerte atmosfeer gebruikt wordt.
Veelgestelde vragen
FAQ EEBD
Wat betekent EEBD?
EEBD is de afkorting van Emergency Escape Breathing Device. In tegenstelling tot een filtermasker heeft een EEBD een eigen persluchtcilinder. De drager ademt perslucht uit de cilinder en is daarmee volledig onafhankelijk van de omgevingslucht.
Wat is het verschil tussen EEBD en SCBA?
Een SCBA (Self-Contained Breathing Apparatus) is ontworpen voor inzet door professionals zoals brandweer of industriele rescue-teams, met een grote cilinder voor 30 tot 60 minuten werk. Een EEBD is klein en licht, puur bedoeld voor ontsnapping met 10 tot 15 minuten capaciteit. Een EEBD is geen werkapparaat.
Wanneer is een EEBD verplicht?
Op zeegaande schepen geldt SOLAS Chapter II-2 Regulation 13: EEBDs zijn verplicht in machinekamers, op accommodatie-dekken en op de brug. Op land is het Arbowet-kader leidend (artikel 3 risico-inventarisatie); een EEBD is verplicht wanneer de RI&E aantoont dat werknemers tijdens een incident in zuurstofarme ruimtes kunnen terechtkomen.
Hoe lang werkt een EEBD?
Bij normale ademhaling doorgaans 10 tot 15 minuten. EN 1146 stelt een minimumeis van 10 minuten ademlucht. De Spasciani SK 1203C die Thaly levert haalt 15 minuten. Bij fysieke inspanning ligt de gebruiksduur lager.
Mag je een EEBD tegelijk gebruiken met een volgelaatsmasker?
De meeste EEBDs hebben een ingebouwde kap die over het hoofd gaat, vergelijkbaar met een filter-vluchthood. Een los volgelaatmasker is dan niet nodig. Voor specifieke toepassingen bestaan varianten met halfmasker of mondstuk; die vereisen extra training.
Hoe vaak moet een EEBD gekeurd worden?
Jaarlijks is een visuele controle vereist, en vijfjaarlijks een volledige herkeuring bij een gecertificeerde werkplaats inclusief cilinder-druktest conform PED en ADR. Vastlegging in het PBM-logboek is verplicht onder Arbobesluit 8.1. De totale levensduur van een complete EEBD bedraagt doorgaans 15 jaar.
Wat kost een EEBD?
Afhankelijk van merk en model ligt de prijs tussen 600 en 1500 euro per stuk. Voor een schip met 20 bemanningsleden loopt de aanschaf van de volledige EEBD-uitrusting snel op naar 15 tot 25 duizend euro, exclusief periodieke keuringen.