Wat is een vluchtmasker?
Een vluchtmasker is ademhalingsbescherming speciaal voor het verlaten van een onveilige ruimte. Dat klinkt simpel, maar het onderscheid met werkmaskers en brandweerapparatuur is cruciaal.
Onderscheid
Wat een vluchtmasker niet is
Niet bedoeld om in te werken
Dan wil je een volgelaatmasker met geschikt filter, niet-eenmalig, geschikt voor langdurig gebruik.
Niet bedoeld om een brand te blussen
Daarvoor gebruik je brandweer-SCBA met volle persluchtfles en vuurvaste pakken.
Niet bedoeld om in een zuurstofarme ruimte te overleven
Tenzij het expliciet een EEBD is (eigen ademlucht), geen filter. Een filter maakt geen zuurstof.
Vluchtmaskers zijn ontworpen voor 5 tot 15 minuten bescherming, eenmalig activeerbaar (of in enkele gevallen herbruikbaar met vervangbare filter), snel aan te leggen (15-30 seconden), en gericht op scenarios als brand, rookvorming, chemisch incident, of het ontsnappen aan een accommodatieruimte aan boord.
Drie typen
De drie categorieen
Filter-vluchthood (kap + geintegreerd filter)
Kap gaat over het hele hoofd; een geintegreerde halfmaskerbinnenkant met een vast filter doet het werk. Werkt alleen als omgevingslucht voldoende zuurstof heeft (minimaal 17%). Meest gebruikt voor brandscenarios in gebouwen.
Voorbeelden: MSA S-Cap, Spasciani H900, Dräger PARAT
Filter-halfmasker of mondstuk-filter
Compactere, vaak herbruikbare opstelling. Beperking: geen oogbescherming (behalve bij volgelaat), geen kap dus gezicht zichtbaar bloot aan hitte, zelfde zuurstof-afhankelijkheid.
Voorbeelden: MSA MSR 2, miniSCAPE, Moldex 943201 (volgelaat), Honeywell Evamasque, Climax 756, Spasciani M900
EEBD (Emergency Escape Breathing Device)
Eigen persluchtcilinder, geen filter. Werkt ook in zuurstofarme en zuurstofloze ruimtes. SOLAS-verplicht op schepen; ook gebruikt bij tanks, kelders, kruipruimtes.
Voorbeeld: Spasciani SK 1203C
De twee dingen die een vluchtmasker niet kan
Zuurstof leveren
Een filter haalt stoffen uit lucht, maar maakt geen zuurstof. In een zuurstofarme ruimte (bijv. een ruimte die met stikstof gezet is) is een filter-masker waardeloos.
Onbeperkt beschermen
Alle vluchtmaskers hebben een beschermingsduur (5, 15 minuten of iets meer). Gebruik ze om weg te komen, niet om erin te blijven werken.
Welke kies je?
Veelgestelde vragen
Vragen over vluchtmaskers
Wat is het verschil tussen een vluchtmasker en een werkmasker?
Een vluchtmasker is bedoeld voor eenmalig noodgebruik: het biedt 5 tot 15 minuten bescherming om een gevaarlijke ruimte te verlaten. Een werkmasker is gebouwd voor herhaaldelijk, langdurig gebruik bij bekende risico's op de werkplek.
Werkt een vluchtmasker ook bij zuurstoftekort?
Alleen een EEBD met eigen persluchtcilinder werkt bij zuurstoftekort. Een filter-vluchtmasker reinigt omgevingslucht maar produceert geen zuurstof. Zodra het zuurstofgehalte onder 17% daalt, biedt een filtermasker geen bescherming meer.
Welke drie types vluchtmaskers zijn er?
De filter-vluchthood met kap over het hoofd (EN 403), het filter-halfmasker of mondstuk in compactere en soms herbruikbare uitvoering, en de EEBD met eigen persluchtcilinder voor zuurstofarme ruimtes (EN 1146).
Hoe snel moet je een vluchtmasker kunnen opzetten?
Het aanleggen moet lukken binnen 15 tot 30 seconden. Arbowet art. 8 schrijft training voor; iedereen die met een vluchtmasker kan worden geconfronteerd moet regelmatig oefenen.
Mag je een vluchtmasker hergebruiken?
Eenmalige filter-vluchthoods als de S-Cap, H900 en miniSCAPE zijn na opening of gebruik niet opnieuw inzetbaar. Herbruikbare halfmaskers zoals de Evamasque of de Moldex 943201 kunnen na reiniging en filtervervanging opnieuw worden gebruikt.
Wat kost een vluchtmasker?
Een eenmalige filter-vluchthood kost globaal 37 tot 100 euro. Herbruikbare halfmaskers met vervangbare filters liggen tussen 80 en 300 euro, maar gaan bij goed onderhoud 10 tot 12 jaar mee. Een EEBD met persluchtcilinder kost 250 tot 400 euro.
Wanneer is een vluchtmasker wettelijk verplicht?
De Arbowet verplicht een risicoanalyse (RI&E). Als daaruit blijkt dat werknemers een gevaarlijke ruimte niet op tijd kunnen verlaten zonder ademhalingsbescherming, is een vluchtmasker als PBM verplicht. ADR-chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren zijn rechtstreeks verplicht een passend masker mee te voeren.
Wat is het verschil tussen EN 403 en EN 1146?
EN 403 is de certificeringsnorm voor filter-vluchthoods bij brandscenario's: de filter reinigt verontreinigde lucht maar levert zelf geen zuurstof. EN 1146 certificeert EEBD's met een eigen persluchtcilinder, die ook functioneren wanneer de omgevingslucht onvoldoende zuurstof bevat.
Verder lezen